Verschil tussen een beuk en een haagbeuk

Beuk (Fagus sylvatica) en haagbeuk (Carpinus betulus) zijn sterke inheemse bomen die vaak met elkaar worden verward. Beide soorten vormen schitterende hagen die de architectuur van een tuin kunnen accentueren. In de zomer is het onderscheid tussen een Haagbeukenhaag en een Beukenhaag echter gering, maar in de winter en de lente hebben ze heel verschillende eigenschappen en vullen ze elkaar mooi aan.

Je kunt natuurlijk ook kiezen voor een combinatie van beide; een omsloten en/of opgedeelde tuin met een combinatie van Beuk en Haagbeuk geeft vooral in winter en voorjaar een fraai contrast

Denk bij het snoeien aan het feit dat een Beuk of een Haagbeuk van nature een boom is. Ze hebben dus de neiging om uit te groeien tot een boomvorm, met een kale stam en een kruin, als je ze dus niet snoeit komt je haag dus min of meer op poten te staan.

Twee keer per jaar snoeien. Door regelmatig te snoeien creëer je een strakke volle haag. Snoei in de periode eind mei tot half juni. Knip voor de langste dag (21 juni) want na de langste dag lopen de meester heesters nog een keer uit, waardoor de kale plekjes in de haag na het knippen mooi worden opgevuld. Een tweede knipbeurt volgt in de herfst (september). Snoei nooit in de volle zon.

TIP: Kijk ook even voordat de schaar in de haag gezet wordt of er geen nestelende vogels in zitten.

Inplanten Beukenhaag:

Van oktober t/m april kun je de Beukhaag met kluit of kale wortel inplanten. Als het blad helemaal bruin is dan is de beuk in rust. Beukenstruikjes die in pot geweekt zijn kun je het hele jaar door planten. Plant een Beukhaag niet als het vriest of als de grond zeer nat is.

In 1 of 2 rijen aanplanten, hoogte 125/150 cm (5 per m1 en bij een dubbele rij 8 per m1). De onderlinge afstand is ongeveer 25 cm. Advies om te planten in driehoeksverband (om en om). De haag wordt dan dichter en kan indien gewenst smaller worden geknipt.

1. Graaf een geul van 50-60 cm diep en ongeveer 40 cm breed.

2. Verbeter de uitgegraven geul met compost. Heel belangrijk. Een beetje beukengrond (uit het bos) is ook goed. Ook is er speciale hagenmeststof verkrijgbaar voor beuken met micro-organismen. Zet de struikjes niet in het water, de bodemschimmels spoelen dan van de wortels af.

3. Leg de planten op juiste afstand uit langs de geul.

4. Plant de struikjes op de juist diepte in de geul, net zo diep als ze op de kwekerij hebben gestaan (dit kun je zien aan de wortelhals). Houdt er rekening mee dat de grond nog wat inzakt. Voor een brede haag; 2 rijen in driehoeksverband planten.

5. Spreidt de kale wortels voorzichtig uit en zorg er vooral voor dat de wortels niet uitdrogen. Haal in het geval van een gaaskluit na het plaatsen voorzichtig het gaas weg.

6. Vul de aarde aan en druk stevig aan.

7. Geef daarna ruim water, zo verdwijnt alle lucht rond de wortels. Eventueel rondom de haag een kleine geul maken zodat het water niet snel wegstroomt. Blijft het eerst jaar in droge perioden water geven.

8. Snoei de struikjes nu met 1/3 terug hierdoor wordt een bossige groei en goede vertakking bevorderd.

Tip: indien je niet direct met het planten van de haag kunt beginnen bedek dat de kale wortels van de planten (uit de volle grond) dan tijdelijk met een laagje aarde (inkuilen). Zo voorkom je dat de wortels uitdrogen.

Fagus sylvatica (Beuk) blad en winterbeeld

Carpinus betulus (Haakbeuk), blad en winterbeeld

Beuk (Fagus sylvatica)	Haagbeuk (Carpinus betulus)
Is er met groen en roodbruin blad (’Purpurea’)	Is er alleen met groen blad
Loopt laat uit (eind april)	Loopt vroeg uit (maart)
Blad is glad en gaafrandig en glanzend	Blad is ruw met opvallende diepe nerven, gekartelde bladrand
Herfstverkleuring is intens en varieert van geel naar warm rood	Herfstverkleuring geelgroen.
Houdt in de winter zijn verdorde blad beter vast, zorgt voor minder doorkijk en de nodige privacy. Fraaie roestkleur in het winterse landschap	Verliest de meeste bladeren in het najaar. Meer doorkijk.
	Groeit sneller
De beukhaag 2x per jaar snoeien. Als de haag nog jong is de eerste 3 a 4 jaar flink terugsnoeien in hoogte (de helft van de lengte van de nieuwe groei)  tijdens de groeipieken dat is eind mei/begin juni en begin augustus, daardoor worden ze gestimuleerd om onderaan de stam ook zijscheuten te vormen. Pas wanneer de haag onderaan dicht vertakt is kun je de haag wat de hoogte in laten gaan. Heeft de haag de gewenste hoogte bereikt dan snoeien rond de langste dag (21 juni) en de tweede keer eind augustus/begin september. Snoeien op deze tijdstippen heeft een groeiremmende werking. De haag gaat dan mooi strak de winter in.	Na het planten laten groeien tot de gewenste hoogte bereikt is en dan pas snoeien. De zijscheuten kunnen wel worden ingekort. Dit bevordert de bossigheid.
Om een volle haag te behouden is het verstandig om de haag iets schuin te snoeien, zodat de onderkant iets breder is als de bovenkant. Hierdoor kan het zonlicht beter bij de onderste delen van de haag en blijft deze beter gesloten
	Goedkoper
Houdt van zandgrond, niet te nat, niet te droog	Verdraagt vrijwel alle grond, voorkeur voor niet te droge wat zwaardere grond
Snoeien op bewolkte dag, is namelijk gevoelig voor verbranding.
Voor een goede (her)groei absoluut een schimmel (mycorrhiza) nodig. Dit maak de beuk normaal zelf aan maar bij het aanplanten kan men een speciale meststof voor beukengrond kopen. Bij nieuwe hagen is het uitvalspercentage daardoor beduidend kleiner. Zorg dat er aarde aan de wortelen zit en voor het planten nooit in een kuip met water zetten, de schimmel op de wortels wordt er anders afgespoeld. Let er dus bij de aankoop op dat de wortels niet uitgedroogd zijn en dat er nog wat grond aan de wortels hangt.

Snoeien van Betula (Berk), Acer (Esdoorn) en Juglans (Walnoot)

Ik krijg vaak vragen over wanneer bomen nu gesnoeid kunnen worden.

 

Afgelopen weekend was een mevrouw uit Hattem van plan haar man de 6 Acers platanoides 'Globosum' (Bolesdoorn) in de voortuin te laten snoeien. Ik was zo blij dat ze mij dit vroeg want dit snoeiwerk mag nu dus echt niet gebeuren.

 

Aangezien je deze bomen veel in tuinen terug ziet vermeld ik hieronder toch nog maar even wat snoeiadvies.

 

De onderstaande bomen snoei je voor de kortste dag, dus voor 21 december. Al heel vroeg in het voorjaar komt van deze bomen namelijk de sapstroom op gang. Vooral bij zachte winters. Dus nooit snoeien tussen januari en eind mei. De beste periode is tussen juli en half december. Dit geldt voor:

 - Betula (Berk)

- Acer (Esdoorn)

- Juglans (Walnoot)

Deze bomen zijn namelijk ‘bloeders’. Dat wil zeggen dat zij na het snoeien hun wonden niet snel sluiten. De sappen blijven daardoor uit de plant stromen en daardoor kan de boom zelfs geheel afsterven. Daarom worden deze bomen gesnoeid als hun sapstroom minimaal is (winter).

Dit kun je controleren door eerst te beginnen met het snoeien van enkele takjes, voordat je de hele boom/heester onder handen neemt. Als bij het snoeien blijkt dat de boom bloedt is het beter met snoeien te stoppen.

Je kunt deze bomen ook in de zomer snoeien, want als de plant vol in het blad staat geeft het snoeien ook geen probleem, omdat de worteldruk en sapstroom dan sterk verminderd is. Ook scheelt het je dan veel afgevallen blad in de tuin. Maar goed dit moet je wel willen.

 

Wat betreft de Acer platanoides 'Blobosum' (Bolesdoorn) wil ik toch nog even het snoeien extra toelichten.

Deze Bolesdoorn wordt ongeveer 6 meter hoog, de kroon wordt, zonder snoeiwerk, uiteindelijk ongeveer even breed.

 

Deze bomen worden er vaak niet mooier op wanneer ze gesnoeid worden: de scheuten die daarna ontstaan blijven vaak iel en slap. Deze boom is dan ook geen echte 'knot'boom zoals de bolacacia of de bolcatalpa, die moeten jaarlijks gesnoeid worden om hun kroonvorm te houden.

Wanneer de Bolesdoorn toch gesnoeid moet worden, bijvoorbeeld om ziek, dood, kruisend en verkeerd groeiend hout te verwijderen, mag dat dus zoals boven vermeld niet gebeuren tussen januari en eind mei. 

 

Als de bolesdoorn echt te groot wordt voor zijn standplaats kan hij eventueel om de 3 of 5 jaar (of nog minder vaak) geknot/gesnoeid worden.

De bolesdoorn is op een onderstam geënt. De enttakken beginnen pas bovenaan de stam. Bij het knotten worden de enttakken tot 10 of 15 cm vanaf de entplaats teruggesnoeid, zodat op de enttak enkele knoppen overblijven die opnieuw uit kunnen lopen.

Hagen snoeien

Als er een tijd lang niet gesnoeid is zullen hagen er na een rigoureuze snoei open en kaal uitzien. Het duurt dan soms jaren voor er weer een mooie dichte haag gegroeid is. Houdt het snoeien dus goed bij.

Om het hele jaar een mooie haag te hebben adviseer ik om ongeveer half juni de haag te snoeien (voor 21 juni, de langste dag) en vervolgens eind augustus/begin september weer. De tweede keer gaat het slechts om vormsnoei. De haag gaat dan mooi strak de winter in. Rond 21 juni (de langste dag) heeft de plant de sterkste groei gehad.

Snoei de haag iets schuin zodat de onderkant iets breder is als de bovenkant. Hierdoor kan het zonlicht beter bij de onderste delen van de haag en blijft deze beter gesloten.

Vóór de winter aanbreekt moeten de hagen weer een mooie vorm hebben en als ze te laat gesnoeid zijn zien ze er de hele winter houtig uit. Als er na een strenge winter bruine punten aan het blad komen kunnen die er in het voorjaar nog afgeknipt worden.

Uitzondering is de Liguster deze zal vaker gesnoeid moeten worden om hem goed in model te houden. Het is een hele snelle groeier en moet in het groeiseizoen wel om de zes weken gesnoeid worden.

Coniferen zoals Chamaecyparis en Thuja mogen nooit tot op het kale hout teruggesnoeid worden. Deze soorten hebben geen slapende knoppen en zullen dan nooit meer uitlopen.

De buxus, taxus, beuk*, haagbeuk*, laurier, liguster en hulst zullen altijd weer uitlopen al worden ze tot op de stam teruggesnoeid. U merkt dus dat u niet wakker hoeft te liggen als er bij het snoeien van deze soorten iets mis gaat.

Niet snoeien in de volle zon, maar bij voorkeur op een bewolkte dag om verbranding van het blad te voorkomen.

Pas op voor te veel groenblijvende beplanting in de tuin, het veranderende uiterlijk van de beplanting in de seizoenen geeft namelijk juist een prachtig beeld. Met hoofdzakelijk groenblijvende beplanting beleef je in je tuin niet de seizoenen. Juist het verkleurende en afvallende blad, de grillige takken die dan te voorschijn komen en de bladknoppen die weer ontluiken geven een prachtig beeld in de tuin.

* Klik hier voor meer snoei-informatie 'verschiltussen een beuk (Fagus) en haagbeuk (Carpinus).